Yeni Jenerasyon Oral Kontraseptifler Güvenli midir?

Oral kontraseptifler(OKS) 1960’lı yıl­lar­da kul­la­nı­ma sunul­muş­tur. Evo­nid 150 mcg mes­ra­nol ve 9,85 mg nore­tind­ro­nel içe­ren ilk hor­mo­nal kont­ra­sep­tif­tir. 1970’li yıl­lar­da 50 mcg­’­dan daha az eti­nil öst­ra­di­ol içe­ren pre­pa­rat­lar geliş­ti­ril­me­ye baş­lan­mış­tır: Günü­müz­de 20 mcg­’­lık pre­pa­rat­lar mev­cut­tur. OKS­’­ler­de çoğun­luk­la eti­nil öst­ra­di­ol kul­la­nıl­mak­ta­dır. Diğer bir öst­ro­jen ise eti­nil öst­ra­di­olün 3‑metil ete­ri olan mestanol’dür. Yeni mül­ti­fa­zik pre­pa­rat­lar­da ise öst­ra­di­ol vale­rat kul­la­nıl­mak­ta­dır. Eti­nil öst­ra­di­ol kara­ci­ğer pro­te­in sen­te­zi­ni indük­ler­ken, öst­ra­di­ol vale­rat­ta bu yan etki bulunmaz.
Kom­bi­ne Orol Kont­ra­sep­tif­ler­de yer olan pro­ges­ta­tif ajan­la­rın fark­lı meta­bo­lik etki­le­ri (and­ro­je­nik, anti­and­ro­je­nik, gli­ko­kor­ti­ko­id, anti­mi­ne­ra­lo­kor­ti­ko­id) var­dır. Dros­pi­re­non, sip­ro­te­ron ase­tat, dieno­gest anti­and­ro­je­nik etki­ye sahiptir.
Sade­ce kont­ra­sep­si­yon arzu­su veya eşlik eden akne, hir­şu­tizm gibi bul­gu­lar göz önü­ne alı­na­rak kişi­ye uygun pre­pa­rat verilmelidir.
Yük­sek doz öst­ro­jen içe­ren pre­pa­rat­lar bulan­tı, kus­ma, meme has­sa­si­ye­ti, şiş­kin­lik, baş ağrı­sı, hiper­tan­si­yon geli­şi­mi­ne, çok düşük öst­ro­jen pre­pa­rat­la­rı ise sik­lus başı ve orta­sın­da kırıl­ma ve leke­len­me kana­ma­sı veya hipo­me­no­re­ye yol açmak­ta­dır. Çok yük­sek ve güç­lü pro­ges­ta­tif­ler meme­ler­de has­sa­si­yet, baş ağrı­sı, hal­siz­lik, mood deği­şik­li­ği, düşük doz pre­pa­rat­lar ise geç kırıl­ma kana­ma­sı­na yol açar. And­ro­je­nik özel­li­ği yük­sek ges­ta­gen­ler kilo alma, akne, cilt­te yağ­lan­ma, meme has­sa­si­ye­ti, baş ağrı­sı, LDL de yük­sel­me, HDL de düş­me­ye yol açar.
Kom­bi­ne Orol Kont­ra­sep­tifl­le­rin meme kan­se­ri ris­ki­ni araş­tı­ran çalış­ma­lar yapılmıştır.Çalışmaların çoğu meme kan­se­ri geliş­me ris­ki­nin uzun süre­li kul­la­nım­da küçük bir etki­si oldu­ğu­nu göstermektedir.Haplar bıra­kıl­dık­tan 10 yıl son­ra kadın­lar­da meme kan­se­ri sap­tan­ma­sı­na ait bir risk yoktur.
Kom­bi­ne Orol Kont­ra­sep­tif­ler kul­la­nan HPV(+) kadın­lar ser­vix kan­se­ri yönün­den yakın takip edil­me­li­dir­ler. Ade­lo­san­lar­da kemik dan­si­te­si­ni koru­mak için 20 mcg üstün­de eti­nil öst­ra­di­ol içe­ren pre­pa­rat­lar ter­cih edilmelidir.
Venöz trom­bo­em­bo­li (VTE) ris­ki en önem­li kom­li­kas­yon­lar­dan biri­dir. Kom­bi­ne Orol Kont­ra­sep­tif­ler kara­ci­ğer meta­bo­liz­ma­sı üze­ri­ne etki ede­rek pıh­tı­laş­ma fak­tör­le­ri ve fib­ri­no­li­zi değiş­ti­re­rek geçi­ci pro­te­in C resis­tan­sı yara­tır. VTE ris­ki öst­ra­di­ol dozu­na bağım­lı­dır ve teda­vi­nin başın­da daha yüksektir.
Deso­gest­rel, ges­ta­don, sip­re­te­ron ase­tat içe­ren pre­pa­rat­lar levo­nor­gest­rel içe­ren pre­pa­rat­la­ra göre daha yük­sek VTE ris­ki taşır.
Yeni jene­ras­yon dros­pi­ri­non içe­ren Kom­bi­ne Orol Kont­ra­sep­tifl­ler üze­rin­de yapı­lan erken çalış­ma­lar, VTE ris­ki artı­şı gös­ter­mez­ken, yeni yapı­lan geniş top­lum baz­lı çalış­ma­lar­da dros­pi­ri­non içe­ren pre­pa­rat­la­rın da VTE ris­ki­nin levo­nor­gest­rel içe­ren pre­pa­rat­la­ra göre daha yük­sek oldu­ğu­nu orta­ya koymuştur.
Sonuç ola­rak yeni jene­ras­yon OKS’ler de VTE ris­ki taşı­mak­ta­dır. Kul­la­na­cak has­ta­la­ra VTE ris­ki yönün­den iyi bir sor­gu­la­ma yapıl­ma­sı ve risk­le­rin has­ta ile pay­la­şıl­ma­sı uygun olacaktır.
(10. Ulu­sal Jine­ko­lo­ji ve Obs­tet­rik Kong­re­si­’n­de­ki sunum­dan alınmıştır)

İlgili Haberler

Leave a Comment