Vietnam


Dr. Harun Ber­be­roğ­lu VİETN­AM­’ı yazdı…

Güney­do­ğu Asya’da, Çin­hin­di yarı­ma­da­sı­nın doğu­su­nu kap­la­yan, bazı savaş film­le­rin­den onun hak­kın­da bir­çok şey öğren­di­ği­mi­zi düşün­dü­ğü­müz, aslın­da ise hak­kın­da nere­dey­se hiç­bir­şey bil­me­di­ği­miz bu ülke­nin res­mi adı Viet­nam Sos­ya­list Cumhuriyeti’dir. Geçen yıla kadar ülke­miz­den direkt uçu­şu­nun olma­dı­ğı bu güzel ülke­nin en büyük ken­ti Ho Chi Minh’e artık THY’nin uçu­şu var. İstanbul’dan Bangkok’da bir durak­la­ma yapıp, ardın­dan Ho Chi Minh’e yak­la­şık 13 saate vara­bi­li­yor­su­nuz. Size biraz uzun bir uçuş gibi gele­bi­lir ancak gece 00.40 uçu­şu oldu­ğu için iyi bir uyku çeke­rek, çok da sıkıl­ma­dan Vietnam’a ula­şa­bi­lir­si­niz. Bunun dışın­da alter­na­tif ula­şım­lar ola­rak Tayland’a ula­şıp, ora­dan da kara, deniz ve tren yol­la­rı­nı kul­la­na­rak Vietnam’ın iste­di­ği­niz şehir­le­ri­ne ulaşabilirsiniz.
Vietnam’da yapı­la­cak o kadar şey var ki; hep­si­ni bir seya­hat­te tamam­la­ya­bil­me­niz müm­kün değil ya da en az 1 ay Vietnam’da kal­ma­nız gerekiyor.
Özel­lik­le bel­ki de Viet­na­m­’in en cok turist ceken böl­ge­si Halong Kör­fe­zi. UNES­CO tara­fin­dan dün­ya mira­si ilan edi­len, Kireç taşın­dan ada­cık­lar­dan olu­şan bu kör­fez­de fotoğ­raf maki­na­nız ile fan­tas­tik man­za­ra­lar yaka­la­ma­nız hiç de zor değil. Bu kör­fez­de­ki balık­çı köy­le­rin­de kal­ma­nı­zı ya da konak­la­ma­lı tek­ne­ler ile bir­kaç gün­lük tur­lar alma­nı­zı tav­si­ye edebilirim.
Eski adı Saigon, yeni adı Ho Chi Minh’e geçecek olur­sa­nız öne­re­bi­le­ce­ğim ilk akti­vi­te şeh­rin yak­la­şık 50km. dışın­da yer alan ve ABD ile savaş­la­rın­da yeral­tın­da oluş­tur­duk­la­rı Chi Chi tünel­le­ri­ni muhak­kak gör­me­niz gere­ki­yor; tabii ki klost­ro­fo­bi­niz yok­sa. Ayrı­ca çok iri ve uzun boy­luy­sa­nız da çok öneremeyeceğim.
Ho Chi Minh’e gel­miş­ken biraz daha güne­ye inin. Mekong neh­ri­nin Çin, Myan­mar, Laos, Tay­land ve Kamboçya’yı geçip, Güney Vietnam’da deniz­le bulu­şur­ken oluş­tur­du­ğu Mekong Delta’sını görün ve onu yaşa­yın. Mekong del­ta­sı, Viet­na­m­’in yiyecek amba­rı ve Viet­nam­ca Dokuz Ejder” del­ta­sı deni­yor, sebe­bi Mekong neh­ri­nin kol­la­ra ayrı­lıp deni­ze 9 büyük kol­dan ulaş­ma­sı. Ayrı­ca Mekong Del­ta­sı son zaman­lar­da bir biyo­lo­jik hazi­ne böl­ge­si” ola­rak nite­len­di­ril­me­ye baş­la­mış­tır. Yakın zaman­da böl­ge­de 10 bin yeni tür bulun­muş­tur. Özel­lik­le yer­li bir reh­ber ile 12 gün­lük bisik­let gezi­si, yine en az 12 gün­lük kayık turu plan­la­ma­nı­zı tav­si­ye ede­rim. Fotoğ­raf çek­mek, nehir üstün­de­ki yüzer mey­ve-seb­ze paza­rı­nı ziya­ret edip, ilginç mey­ve­ler tat­mak, yerel hal­kı köy­le­rin­de, tek­ne­le­rin­de göre­bil­mek için kaçı­rıl­ma­ya­cak fırsatlardır.
Baş­kent Hanoi’de de muhak­kak 34 gün geçir­me­ni­zi tav­si­ye edi­yo­rum. Her tür­lü konak­la­ma opsi­yo­nu­nu bula­bi­le­ce­ği­niz baş­kent­te benim ter­ci­him ve size de tav­si­yem Old Quarter’da konak­la­ma­nız. Bura­dan nere­dey­se önem­li bir­çok yere yürü­ye­rek ya da 3 teker­lek­li bisik­let kira­la­ya­rak kolay­ca ula­şa­bi­li­yor­su­nuz. Tarih­çe­si 11. yüz­yı­la kadar uza­nan, 20. yüz­yı­lın baş­la­rın­da bile sade­ce bu Old Quarter’daki 36 eski cad­de­den olu­şan bir şehir­miş Hanoi ve son­ra­dan çekir­dek bura­sı ola­cak şekil­de geniş­le­miş ve geliş­miş, o neden­le de şeh­rin kal­bi konu­mun­da. Lüks konak­la­ma ya da res­to­ran­lar ter­ci­hi­niz ise Old Quar­ter sizin için uygun bir yer değil; bura­da otel­le­rin çoğu eski, lokan­ta­lar tama­men özgün, bel­ki de biraz bizim tabi­ri­miz­le esnaf lokan­ta­sı” gibi. Kal­dı­rı­ma, soka­ğa atı­lan masa­lar­da, tabu­re­ler­de yemek zorun­da­sı­nız. Hij­ye­ni gözar­dı ede­bi­lir­se­niz eğer, enfes lez­zet­ler yaka­la­ma­nız çok kolay. Kesin­lik­le tav­si­ye edi­yo­rum; hem çok lez­zet­li, hem de çok ucuz, nere­dey­se her öğü­nü­mü sokak­ta yedim. Yemek­ten son­ra Vietnam’ın ina­nıl­maz güzel­lik­te­ki kla­sik kah­ve­le­ri­ni ya da soğuk buz­lu kah­ve çeşit­le­ri­ni dene­me­ni­zi tav­si­ye edi­yo­rum. Ardın­dan da hala ener­ji­niz var­sa güzel müzik­ler çalan bar­la­rı­na geçip bir­kaç kadeh bir­şey­ler içe­bi­lir­si­niz. Sabah eğer 9 gibi kalk­tıy­sa­nız eğer, kah­val­tı­dan hemen son­ra ülke­nin bağım­sız­lı­ğı için önce Fran­sız­la­ra kar­şı, ardın­dan da Amerika’lılara kar­şı yürü­tü­len bağım­sız­lık hare­ka­tı­nın önde­ri­nin mozo­le­si­ni ve mum­ya­sı­nı gör­me­ye gide­bi­lir­si­niz. Eğer geci­kir­se­niz ina­nıl­maz bir yoğun­luk olu­yor ve bel­li bir saat­ten son­ra da ziya­ret­çi alı­mı dur­du­ru­lu­yor. 1975’teki Vietnam’ın tam zafe­ri­ni göre­me­den, savaş sürer­ken 1969’da ölen bu fikir, siya­set ve dev­let ada­mı­na hal­kı­nın sev­gi­si ve say­gı­sı­nı görün­ce insan şaşı­rı­yor. Mozo­le­nin hemen yanın­da yera­lan Ho Chi Minh’in ahşap­tan son dere­ce müte­va­zi evi ve çalış­ma oda­la­rı, bun­la­rın biraz daha ile­ri­sin­de konuk­la­rı ağır­la­mak için hazır­lan­mış olan cum­hur­baş­kan­lı­ğı sara­yı­nı da gel­miş­ken gör­me­niz lazım.
Bura­dan çıkış­ta ya da erte­si gün Fran­sız­la­rın Viet­nam­lı aydın­la­rı ve siya­set­çi­le­ri hap­set­tik­le­ri Hoa lo hapis­ha­ne­si­ni de gör­mek lazım. Demok­ra­si ve insan hak­la­rı deyin­ce man­gal­da kül bırak­ma­yan” Fran­sız­la­rın çok değil 6070 yıl önce Vietnam’lı önde gelen siya­set­çi ve düşün­ce adam­la­rı­na yap­tık­la­rı işken­ce­le­rin meka­nı­nı ziya­ret etmek biraz üzü­cü gele­bi­lir size.
Yine Hanoi’de Aske­ri Müze­yi, Ame­ri­ka­lı­la­rın bom­bar­dı­man uça­ğı B52’yi düşür­dük­le­ri ve bura­yı da anıt göl hali­ne getir­dik­le­ri B52 Gölü’nü, için­de çok güzel bir tapı­na­ğın oldu­ğu Hoan Kiem Gölü­nü ve muhak­kak ki Thang Long Water Pup­pet Tiyatrosu’nu gör­me­ni­zi tav­si­ye ediyorum.
Hanoi’den son­ra ise yönü­mü kuze­ye çevi­rip Lao Cai eya­le­tin­de­ki, hemen Çin sını­rı­nın yanın­da, fan­tas­tik pirinç teras­la­rı­nın ve bam­bu orman­la­rı­nın oldu­ğu Sapa’ya git­me­ye karar ver­dim. Gece bini­len ve yatak­lı kom­part­man­lar­dan bilet alma­nız halin­de lüks değil ancak gayet keyif­li bir 9 saatin ardın­dan Lao Cai’nin mer­ke­zi­ne varı­lıp, ardın­dan da 6070 daki­ka­lık bir mini­büs yol­cu­lu­ğu ile nere­dey­se tır­ma­na­rak Dağ­la­rın Kra­li­çe­si” ola­rak adlan­dı­rı­lan Sapa Dağ­la­rın­da­ki Sapa kasa­ba­sı­na vara­bi­li­yor­su­nuz. Sis­le­rin ara­sın­da­ki Sapa’da gün doğu­mu man­za­ra­sı enfes. Bura­da 1 gün­den 1 haf­ta­ya kadar vara­bi­len, en az 1 yerel reh­be­rin önder­li­ğin­de trek­king tur­la­rı­na katı­la­bi­li­yor­su­nuz. Ben 3 gün­lük ve köy­lü­le­rin evle­rin­de konak­la­ma­lı bir trek­king eki­bi­ne dahil oldum. Kimi zaman hava açık, kimi zaman da yoğun muson yağ­mur­la­rı altın­da yürü­yüş­le­ri­mi­zi ger­çek­leş­tir­dik; yoru­cu, bazen teh­li­ke­li ama bam­bu orman­la­rı ve özel­lik­le pirinç teras­la­rı nefes kesi­ci güzel­lik­tey­di. Akşam­la­rı köy­lü­le­rin evin­de konak­la­ma­mız, onlar­la bera­ber yemek yeme­miz, reh­be­rin yar­dı­mıy­la onlar­la muhab­bet etme­miz de olduk­ça keyif­liy­di doğ­ru­su. Sapa’da çoğun­lu­ğu Hmong ve Dao’lar olmak üze­re 5 fark­lı etnik azın­lık mev­cut. Her bir etnik gru­bun ken­di­ne has kıya­fet­le­ri var ve bu şekil­de diğer­le­rin­den ayırt etmek müm­kün olmak­ta. Ayrı­ca her gru­bun dil­le­ri de ken­di­le­ri­ne özgü ve dini ina­nış­la­rı ola­rak da daha çok ani­mizm” göze çar­pı­yor. Diğer şehir­ler­de­ki budizm etki­ni bura­lar­da göre­bil­mek çok müm­kün değil. Bu etnik grup­la­rın yaşam­la­rı, kıya­fet­le­ri, köy­le­ri fotoğ­raf tut­kun­la­rı için kaçı­rıl­ma­ma­sı gere­ken öge­ler taşı­yor. Eğer trek­kin­gi sevi­yor ve köy­ler­de yaşa­ya­bi­li­rim diyor­sa­nız, en az 23 gün­lük bir gru­ba katıl­ma­nı­zı tav­si­ye ede­rim. Yok ben köy evle­rin­de kala­mam” der­se­niz Sapa’da konak­la­yıp, günü­bir­lik tur­la­ra, grup­la­ra katıl­ma­nız da mümkün.
Bun­la­rın dışın­da vak­ti­niz kalır­sa tapı­nak­la­rı ziya­ret etme­ni­zi, spa­la­rın­da masaj yap­tır­ma­nı­zı, pazar­la­rın­da alış­ve­riş yap­ma­nı­zı öne­ri­rim. Özel­lik­le Hanoi’de çok iyi kul­lan­ma­yı bil­mi­yor­sa­nız moto­sik­let kira­la­ma­nı­zı tav­si­ye etmi­yo­rum, çün­kü tra­fik­de bin­ler­ce moto­sik­let ve bisik­let; kural­sız­ca ve hız­lı kul­la­nı­lı­yor, zor­la­nır­sı­nız diye düşünüyorum.

İlgili Haberler

Leave a Comment