Unutanların yakınları belirsiz kayıp” ile başa çıkabilir

Dr. Aysun Genç Dişçigil

Alz­he­imer has­ta­la­rıy­la yaşa­nan ile­ti­şim sorun­la­rı­nı aşmak için öne­ri­ler­de bulu­nan Kadı­köy­Şi­fa Sağ­lık Gru­bu Psi­ki­yat­ri Uzma­nı Dr. Aysun Genç Diş­çi­gil, Fizik­sel ola­rak var olan ancak zihin­sel ve psi­ko­lo­jik ola­rak yok olan bir kişiy­le ilgi­len­mek ve onun bakı­mı­nı sür­dür­mek, has­ta yakın­la­rın­da belir­siz kayıp” duy­gu­su­na yol aça­bi­lir” dedi. Diş­çi­gil, has­ta yakın­la­rın­da görü­le­bi­len belir­siz kayıp” duy­gu­su hak­kın­da bil­gi ver­di. Has­ta­lık nede­niy­le hafı­za kay­bı yaşa­yan has­ta­la­rın yakın­la­rı veya bakı­mı­nı sağ­la­yan­lar asıl prob­le­min has­ta­lı­ğın ken­di­si değil yol açtı­ğı belir­siz­lik oldu­ğu­nu söy­ler­ler. Fizik­sel ola­rak var olan ancak zihin­sel ve psi­ko­lo­jik ola­rak yok olan bir kişiy­le ilgi­len­mek ve onun bakı­mı­nı sür­dür­mek, has­ta yakın­la­rın­da belir­siz kayıp’ duy­gu­su­na yol açabilir.

Ne var olan ne de var olma­yan bir kişi­nin bakı­mı­nı üst­len­mek zor­dur. Bir­çok kişi için san­ki evde bir yaban­cı var­dır. Bazı has­ta­lar­da hafı­za kay­bı öngö­rü­le­mez bir şekil­de dal­ga­la­nır yani bir gelir bir gider. Bu yok­luk ve var­lık ara­sın­da­ki sürek­li gidiş geliş çok stres­li bir kayıp duy­gu­su­nu yara­tır. Ölüm­den fark­lı ola­rak bir kapa­nış bir res­mi teyit yok­tur. Ken­di­ni­zi yal­nız his­se­der­si­niz bazı açı­lar­dan ger­çek­ten de yal­nız­sı­nız­dır. Top­lum­sal ve hat­ta dini des­tek zayıf­tır. Ruh­sal ola­rak en güç­lü kişi­lik­te olan kişi­ler bile bu durum­da kay­gı­lı ve dep­re­sif his­se­der­ler. Belir­siz kayıp’ duy­gu­su has­ta yakın­la­rın­da kişi­yi hare­ket­siz kılan sürek­li bir acı yara­tır. Örne­ğin karar­lar erte­le­nir, görev­ler biri­kir, rutin işler aksar, şüp­he, kafa karı­şık­lı­ğı, çare­siz­lik, umut­suz­luk yaşa­nır. Has­ta­nın bakı­mı gide­rek çok daha faz­la zaman aldı­ğı için arka­daş­lık­lar aza­lır. Yakın­lar­la çatış­ma­lar artar. Bakım sağ­la­yan kişi gide­rek artan bir biçim­de ken­di­ni izo­le his­se­der. Buna bağ­lı ola­rak dep­res­yon, ank­si­ye­te, suç­lu­luk, utanç, ken­di­siy­le ilgi­len­me­me, Şzik­sel has­ta­lık ola­sı­lı­ğı artar.

NASIL BAŞA ÇIKILIR?

Sev­di­ği­niz bir kişi­nin ne var ne yok olma­sı­nın yarat­tı­ğı stre­si kabul etmek, bu stres­le başa çık­ma­nın birin­ci koşu­lu­dur. Baş­ka kişi­ler­le ile­ti­şim için­de olmak­tan, diğer aile fert­le­rin­den ve çev­re­niz­den des­tek almak­tan çekin­me­yin. Böy­le bir stre­se başa çıka­bil­mek için sizin ve diğer aile birey­le­ri­nin alı­şa­gel­di­ği­niz rol­ler­de deği­şik­lik yap­mak gere­ke­bi­lir. Aile içi rol­le­ri göz­den geçi­rin ve bakı­mın aile için­de pay­la­şıl­ma­sı­nı sağ­la­yın. Örne­ğin haf­ta­da bir yakın­la­rı­nız­dan biri gelip has­ta­nın bakı­mıy­la ilgi­le­nir­ken siz baş­ka bir şey­le ilgilenin.Aile ile bir­lik­te olan kut­la­ma, tatil gibi ritü­el­le­re devam edin ancak bun­la­rı biraz sade­leş­ti­rin. Fark­lı insan­lar­la ile­ti­şim stre­si­ni­zi azal­ta­cak­tır. Ümit ede­ce­ği­niz yeni bir haya­li­niz olsun. Yeni arka­daş­lık­lar, hobi­ler, seya­hat plan­la­rı yapın. Takip etti­ği­niz tele­viz­yon prog­ram­la­rı olsun.

Ne şöy­le ne böy­le’ yeri­ne, hem şöy­le hem böy­le’ düşün­ce tar­zı­nı benim­se­ye­bi­lir­si­niz. Örne­ğin has­ta­nın ne var oldu­ğu­nu ne de olma­dı­ğı­nı düşün­mek yeri­ne hem var oldu­ğu­nu hem de olma­dı­ğı­nı düşü­ne­bi­lir­si­niz. Bu düşün­ce şek­li­ni ken­di­niz için de uygu­la­ya­bi­lir­si­niz. Ben hem baş­ka­sı­na bakım sağ­la­yan hem de ken­di ihti­yaç­la­rı olan bir kişi­yim.” Hem her şeyin sona erme­si­ni isti­yo­rum hem de onun yaşa­ma­sı­nı isti­yo­rum.’ Hem onun has­ta­lı­ğın­dan dola­yı üzgü­nüm hem de yeni toru­nu­mun doğu­mun­dan ötü­rü mutluyum.’

Ken­di sağ­lı­ğı­nı­za önem verin. Öfke ve suç­lu­lu­ğun nor­mal duy­gu­lar oldu­ğu­nu kabul edin. Dep­re­sif, fizik­sel ola­rak has­ta veya çare­siz his­set­ti­ği­niz­de ken­di­ni­ze veya has­ta yakı­nı­nı­za zarar ver­mek veya bağır­mak isti­yor­sa­nız, alkol alma iste­ği­niz artı­yor­sa, diğer aile üye­le­riy­le sık­lık­la tar­tı­şı­yor­sa­nız, ken­di bakı­mı­nız­la ilgi­len­mi­yor­sa­nız bir ruh sağ­lı­ğı uzma­nın­dan yar­dım alın.”

İlgili Haberler

Leave a Comment