Türkiye’de Böbrek Hastalıkları Tahmin Edilenden Daha Önemli Bir Sorun

Kro­nik böb­rek has­ta­lı­ğı erken sap­tan­dı­ğın­da önle­ne­bi­lir veya iler­le­me­si gecik­ti­ri­le­bi­lir olma­sı­na kar­şın, far­kın­da­lı­ğı­nın ve erken tanı­sı­nın düşük olma­sı nede­niy­le has­ta­la­rın büyük bir bölü­mü­nün son evre­de heki­me ulaş­tık­la­rı bildirildi.
8 Mart Dün­ya Böb­rek Günü Dola­yı­sı­y­’­la Türk Nef­ro­lo­ji Der­ne­ği tara­fın­dan Ritz Cal­ton Ote­l­’­de düzen­le­nen basın top­lan­tı­sın­da konu­şan Türk Nef­ro­lo­ji Der­ne­ği Baş­ka­nı Prof. Dr. Gül­te­kin Süley­man­lar, Kro­nik böb­rek has­ta­lı­ğı, tüm dün­ya­da oldu­ğu gibi ülke­miz­de de ade­ta sal­gın hali­ni almış olan önem­li bir halk sağ­lı­ğı soru­nu­dur. Basit ve ucuz bazı idrar ve kan test­le­ri kul­la­nı­la­rak erken sap­tan­dı­ğın­da önle­ne­bi­lir veya iler­le­me­si gecik­ti­ri­le­bi­lir olma­sı­na kar­şın, far­kın­da­lı­ğı­nın ve erken tanı­sı­nın düşük olma­sı bir­çok olgu­da buna ola­nak ver­me­mek­te­dir. Has­ta­lık sık­lık­la son dönem böb­rek yet­mez­li­ği evre­si­ne iler­le­mek­te, yük­sek sakat­lık ve ölüm oran­la­rı ve kötü yaşam kali­te­si ile has­ta sağ­lı­ğı­nı, uygu­lan­ma­sı gere­ken yük­sek mali­yet­li diya­liz ve böb­rek nak­li teda­vi­le­ri ile sağ­lık büt­çe­si­ni cid­di bir şekil­de teh­dit etmek­te­dir” dedi.

Sağ­lık Büt­çe­si­ni Zorluyor
Halen tüm dün­ya­da 2 mil­yo­nu aşkın kişi­nin diya­liz ve böb­rek nak­li teda­vi­le­ri ile yaşa­mı­nı sür­dür­mek­te oldu­ğu­na dik­kat çeken Türk Nef­ro­lo­ji Der­ne­ği Genel Sek­re­te­ri Kenan Ateş, Yıl­lık % 68’lik artış ora­nı ile gele­cek­te­ki 10 yıl için­de bu sayı­sı­nın iki katı­na çık­ma­sı ve top­lam teda­vi mali­ye­ti­nin 1.5 tril­yon dola­ra ulaş­ma­sı bek­len­mek­te­dir. Bu şekil­de, yakın gele­cek­te geliş­miş ülke­le­rin sağ­lık büt­çe­le­ri­ni cid­di ola­rak zor­la­yan, daha düşük gelir düze­yi­ne sahip ülke­ler­de ise altın­dan kal­kıl­ma­sı müm­kün olma­yan bir eko­no­mik yük orta­ya çıka­cak­tır. Türk Nef­ro­lo­ji Der­ne­ği veri­le­ri­ne göre ülke­miz­de diya­liz uygu­la­nan veya böb­rek nak­li yapıl­mış yak­la­şık 60.000 has­ta bulun­mak­ta­dır. Bu sayı­nın, geliş­miş bir­çok ülke­nin nere­dey­se 2 katı olan yıl­lık %10 artış ora­nı ile 2015 yılın­da 100.000’i aşa­ca­ğı ve halen 1.5 mil­yar dolar olan teda­vi mali­ye­ti­nin iki katı­na çıka­ca­ğı tah­min edil­mek­te­dir” dedi.

7 Kişi­den Biri Böb­rek Hastası
Kro­nik böb­rek has­ta­lı­ğı­nın ade­ta sal­gın hali­ni almış olan önem­li bir halk sağ­lı­ğı soru­nu oldu­ğu­nu söy­le­yen Prof. Dr. Kamil Ser­den­geç­ti, tüm dün­ya­da eriş­kin­le­rin yak­la­şık %10’unda böb­rek has­ta­lı­ğı bulun­du­ğu tah­min edil­mek­te oldu­ğu­nu belir­te­rek, Türk Nef­ro­lo­ji Der­ne­ği tara­fın­dan ülke çapın­da yapı­lan CRE­DIT çalış­ma­sı, Türkiye’de eriş­kin­le­rin %15.7’sinde çeşit­li evre­ler­de kro­nik böb­rek has­ta­lı­ğı var­lı­ğı­nı gös­ter­miş­tir. Bu oran, basit bir hesap­la ülke­miz­de 7.5 mil­yo­na yakın kro­nik böb­rek has­ta­sı bulun­du­ğu, yani her 67 eriş­kin­den biri­nin böb­rek has­ta­sı oldu­ğu anla­mı­na gel­mek­te ve soru­nun boyu­tu­nun tah­min edi­le­nin çok üze­rin­de oldu­ğu­na dik­kat çek­mek­te­dir” diye konuştu.
Son dönem böb­rek yet­mez­li­ği­nin teda­vi yön­te­mi­nin böb­rek nak­li oldu­ğu­nun altı­nı çizen Prof. Dr. Gül­te­kin Süley­man­lar, Böb­rek nak­li, has­ta­la­ra daha uzun ve kali­te­li yaşam ola­na­ğı sun­ma­sı­nın yanı sıra teda­vi mali­ye­ti­nin de önem­li ölçü­de azal­ma­sı­nı sağ­la­mak­ta­dır. Sağ­lık Bakanlığı’nın büyük des­te­ği ile ülke­miz­de­ki yıl­lık böb­rek nak­li sayı­sı­nın son 10 yıl­da 550’den 2814’e yük­sel­miş olma­sı­na kar­şın, bu artı­şın yeter­li oldu­ğu­nu söy­le­mek müm­kün değil­dir. Halen 65.000’e yakın son dönem böb­rek yet­mez­lik­li has­ta­nın ancak %12.5’i böb­rek nakil­li­dir, geri kalan %87.5’lik büyük has­ta gru­bu diya­liz ile yaşa­mı­nı sür­dür­mek zorun­da­dır. Öte yan­dan, ülke­miz­de böb­rek nakil­le­ri­nin büyük kıs­mı can­lı veri­ci­den yapıl­mak­ta­dır, kadav­ra­dan böb­rek nak­li sayı­sı yeter­li değil­dir. Ulu­sal Organ Bek­le­me Lis­te­si­ne kayıt­lı 19.000’e yakın has­ta­nın böb­rek bek­le­me­si­ne kar­şın, son yıl­da ancak 521 has­ta bu şan­sa eri­şe­bil­miş­tir (tüm böb­rek nakil­le­ri­nin %18.5’i). Bu alan­da yapıl­ma­sı gere­ken çok iş ve alın­ma­sı gere­ken çok mesa­fe var­dır. En önem­li­si de organ bağı­şı­nın artı­rıl­ma­sı­dır. Ülke­miz­de 2011 yılın­da top­lam 1319 beyin ölü­mü bil­di­ri­mi yapıl­mış olma­sı­na kar­şın, sade­ce 343 kadav­ra veri­ci­si­nin aile­sin­den organ­la­rın kul­la­nı­mı için izin alı­na­bil­miş­tir (% 26). Nüfu­su 75 mil­yo­na ula­şan bir ülke­de yıl­lık beyin ölü­mü bil­di­ri­mi sayı­sı ve bağış ora­nı Batı ülke­le­ri­nin çok geri­sin­de­dir. Bu durum, soru­nun çözü­mün­de sağ­lık per­so­ne­li­nin eği­ti­mi­nin ve top­lu­mun bilinç­len­di­ril­me­si­nin öne­mi­ni ve bu çaba­la­rın sürek­li­lik arz etme­si gerek­ti­ği­ni gös­ter­mek­te­dir” dedi.

İlgili Haberler

Leave a Comment