Probiyotik kullanımında çeşit ve süreklilik önemli

banu
Uzm. Banu Ero­ğuz Demirözü

Gele­nek­sel bes­len­me­nin bir yara­rı da pro­bi­yo­tik ve pre­bi­yo­tik­ler açı­sın­dan zen­gin bir bes­len­me biçi­mi olma­sı. Boza, tar­ha­na ve hor­mon­suz seb­ze­ler­den kuru­lan tur­şu suyu güç­lü birer pro­bi­yo­tik kay­na­ğı. M‑Onep Kli­nik­le­ri Bes­len­me Uzma­nı Banu Ero­ğuz Demi­rö­zü, pro­bi­yo­tik kay­nak­la­rı ve pro­bi­yo­tik­le­rin önle­di­ği has­ta­lık­la­rı anlattı. 

Sağ­lık­lı bir insa­nın bağır­sak­la­rın­da bulu­nan tril­yon­lar­ca can­lı mik­ro­or­ga­niz­ma bulu­nur. Önem­li bir kıs­mı yarar­lı olan bu orga­niz­ma­lar; bir­ta­kım yarar­lı bak­te­ri ve maya sınıf­la­rı­dır. Besin­le­rin emi­li­mi­ne, yağ­la­rın yakıl­ma­sı­na, vita­min, mine­ral, ami­no­asit­le­rin sen­tez­len­me­si­ne yar­dım­cı olur­lar. Modern yaşam koşul­la­rın­da vücu­du­nuz­da­ki pro­bi­yo­tik­le­rin sayı­sı da gide­rek azal­mış­tır. Deği­şen bes­len­me alış­kan­lı­ğı, geçir­di­ği­miz has­ta­lık­lar, kul­lan­dı­ğı­mız anti­bi­yo­tik­ler, doğum kont­rol hap­la­rı ve diğer bir­çok ila­cın kul­la­nı­mı, vücu­du­mu­za dost olan bak­te­ri­le­ri azal­tıp zarar­lı olan­la­rın çoğal­ma­sı­na yol açar. 

Pro­bi­yo­tik ve pre­bi­yo­tik neler­de bulu­nur ve vücut için öne­mi nedir? 

Pro­bi­yo­tik­le­rin pek çoğu süt ve süt ürün­le­ri­ni barın­dı­ran lak­tik asit bak­te­ri­le­ri grubundandır. 

Yoğurt, kefir, boza, kımız, tur­şu, tar­ha­na gibi gele­nek­sel ürün­ler, kaşar grav­yer gibi fer­man­tas­yon süreç­le­ri uzun olan pey­nir­ler iyi birer pro­bi­yo­tik kaynağıdır. 

Pre­bi­yo­tik­ler ise; bar­sak­ta fer­men­te olan; kolon­da­ki bak­te­ri­le­rin çoğal­ma­sı­nı ve etkin­li­ği­ni olum­lu yön­de etki­le­ye­rek aynı zaman­da bulun­duk­la­rı vücu­dun sağ­lı­ğı­nı da iyi­leş­ti­ren besin öğeleridir.

Baş­ta soğan, sarım­sak, yer elma­sı, muz olmak üze­re seb­ze­ler, tam tahıl ürün­le­ri, kuru­bak­la­gil­ler­dir. Orga­nik seb­ze­ler­le kuru­lan tur­şu­nun suyu da yine pre­bi­yo­tik açı­sın­dan olduk­ça zengindir. 

Han­gi sorun­la­rı­nın gide­ril­me­sin­de yar­dım­cı olur, nele­re faydalıdır? 

Gün­de­lik yaşam­da kul­la­nı­lan anti­bi­yo­tik­ler; vücu­da zarar­lı bak­te­ri­ler­le bir­lik­te yarar­lı olan­la­rı da öldü­rür. Bağır­sak flo­ra­sı­nın bozul­ma­sı­na ve isha­le neden olur, bağı­şık­lık sis­te­mi­ni zayıf­la­tır. Pro­bi­yo­tik ve pre­bi­yo­tik­ler; hem anti­bi­yo­tik hem virü­tik ishal­le­rin iyi­leş­me­sin­de faydalıdır.

Bağır­sak hare­ket­le­ri­nin düzen­len­me­si­ne yar­dım­cı ola­rak kabız­lı­ğa, ülse­ra­tif kolit vb. ilti­hap­lı bağır­sak has­ta­lık­la­rı­na, bağır­sak enfek­si­yon­la­rı­na, gaz, şiş­kin­lik vb. rahat­sız­lık­la­ra kar­şı koruyucudur.

pro-02Bağır­sak muko­za­sı­nı güç­len­di­re­rek geçir­gen­li­ği azal­tır. Böy­le­ce aler­jik mad­de­le­rin kana karış­ma­sı­nı engel­ler. Özel­lik­le çocuk­la­rın egza­ma, astım gibi aler­jik has­ta­lık­la­rın korun­ma­sı­na yar­dım­cı olur. 

Bir pro­bi­yo­tik kay­na­ğı olan kefi­rin tümör olu­şum­la­rı­nı engel­le­di­ği ya da iler­le­me­si­ni yavaş­lat­tı­ğı­na dair araş­tır­ma sonuç­la­rı var­dır. Geni­tal ve üri­ner sis­tem enfek­si­yon­la­rın­dan korur ve baş­gös­te­ren enfek­si­yon­la­rın azal­tıl­ma­sı­na kat­kı sağlar.

SEZER­YAN DOĞUM ALER­Jİ NEDENİ

Bebek­ler­de pre­bi­yo­rik­le­rin rolü nedir? 

Nor­mal doğum sıra­sın­da, bebek­ler anne­le­ri­nin doğum kana­lın­dan geçer­ken mik­ro­or­ga­niz­ma­lar­la kar­şı­la­şır­lar ve bu saye­de bağır­sak­la­rın­da pro­bi­yo­tik aile­si­ne ait mik­ro­or­ga­niz­ma­lar üre­me­ye baş­lar. Sezer­yan­la doğan bebek­ler ise tama­men fark­lı mik­ro­or­ga­niz­ma­lar­dan etki­le­nir. Dola­yı­sıy­la onla­rın bağır­sak flo­ra­sı fark­lı mik­ro­or­ga­niz­ma­lar içe­rir. Bilim insan­la­rı sezer­yan­la doğan bebek­ler­de yoğun ola­rak görü­len astım, egza­ma vb. aler­jik rahat­sız­lık­lar­da bu duru­mun etki­li oldu­ğu­nu düşü­nü­yor­lar. Anne sütü güç­lü bir pro­bi­yo­tik­tir. Dola­yı­sıy­la anne sütü de bu özel­li­ği saye­sin­de fay­da­lı mik­ro­or­ga­niz­ma­la­rın büyü­me­si­ne, geliş­me­si­ne ve can­lı kal­ma­la­rı­na yar­dım­cı olur. Bu sebep­le doğum­dan hemen son­ra bebe­ği emzir­me­ye baş­la­mak ve en az 6 ay emzir­mek çok önemlidir.

Pro­bi­yo­tik kul­la­nır­ken nele­re dik­kat edilmeli? 

Dik­kat edil­me­si gere­ken önem­li bir nok­ta her pro­bi­yo­tik aile­si­nin vücut­ta fark­lı bir fay­da sağ­la­ya­ca­ğı ger­çe­ği­dir. Aynı anti­bi­yo­tik­ler gibi… Nasıl kulak enfek­si­yo­nun­da kul­la­nı­lan anti­bi­yo­tik­le diş enfek­si­yo­nun­da kul­la­nı­lan fark­lıy­sa; pro­bi­yo­tik­ler­de de her pro­bi­yo­tik her has­ta­lı­ğın teda­vi­sin­de veya önlen­me­sin­de işe yara­ma­mak­ta­dır. Bu sebep­ten bir­den faz­la pro­bi­yo­tik kay­na­ğın­dan bes­len­me­miz tav­si­ye ediliyor. 

Ame­ri­kan Pedi­at­ri Akademisi’nin hazır­la­dı­ğı rapor­da önem­le vur­gu­la­nan ise pro­bi­yo­tik­le­rin yeni bir sin­di­rim sis­te­mi inşa etme­dik­le­ri için enfek­si­yon­la savaş­ma etki­le­ri­nin de geçi­ci oldu­ğu­dur. Dola­yı­sıy­la düzen­li ola­rak vücu­da alın­ma­la­rı gerek­mek­te­dir. Aksi tak­dir­de doğal flo­ra­da­ki fay­da­lı bak­te­ri sayı­sı eski hali­ne dönmektedir. 

TAK­Vİ­YE OLA­RAK DA ALINABİLİR 

Gele­nek­sel ola­rak üre­ti­len­le­rin yanı sıra, dışa­rı­dan pro­bi­yo­tik maya­la­rın eklen­me­siy­le oluş­tu­ru­lan gıda­lar da var­dır. Bun­lar bebek mama­la­rı, bazı mey­ve sula­rı, süt ürün­le­ri, yoğurt ürün­le­ri, bazı kat­kı­lı yağ­lar ve don­dur­ma­lar­dır. Pro­bi­yo­tik bak­te­ri­le­rin can­lı kala­bi­le­ce­ği en uygun gıda ürün­le­ri; yoğurt gibi taze tüke­ti­len fer­men­te süt ürün­le­ri­dir. Ecza­ne­ler­de yoğun­laş­tı­rıl­mış ola­rak ilaç for­mun­da, toz ya da kap­sül şek­lin­de de satılmaktadırlar.

İlgili Haberler

Leave a Comment