Menopoz kötü sürprizler yapabiliyor

Uzm. Dr. Tuğba Özülkü Sürenkök
Uzm. Dr. Tuğ­ba Özül­kü Sürenkök

MENO­POZ / ŞUBAT 2016

Kadın­la­rın en doğal süre­ci olan meno­po­zun neden oldu­ğu rahat­sız­lık­lar­la ilgi­li bil­gi veren Elab Labo­ra­tu­var­la­rı Uzm. Dr. Tuğ­ba Özül­kü Süren­kök, Kadın­la­rın bir kıs­mı ateş bas­ma­sı, gece ter­le­me­si gibi belir­ti­ler yaşar­ken bir kıs­mı daha cid­di sağ­lık prob­lem­le­ri ile kar­şı­la­şır­lar. Ken­di­ni­zi bu prob­lem­le­re kar­şı nasıl koru­ya­ca­ğı­nı­zı bil­me­li­si­niz” dedi.

Genel­de meno­poz 4555 yaş ara­lı­ğın­da görü­lü­yor. Öst­ro­jen, FSH, LH, AMH gibi hor­mon test­le­ri ile meno­poz süre­ci hak­kın­da bil­gi sahi­bi olu­na­bi­li­yor. Meno­poz kabu­su, vita­min­ler, hor­mon­lar ve çeşit­li krem­ler­le atla­tıl­mak­la bir­lik­te ateş bas­ma­sı, ger­gin­lik, gece ter­le­me­le­ri, kilo alı­mı azaltılabiliyor.

MENO­PO­ZA BAĞ­LI SAĞ­LIK SORUNLARI

Kadın­la­rın bir kıs­mı ateş bas­ma­sı, gece ter­le­me­si gibi belir­ti­ler yaşar­ken bir kıs­mı daha cid­di sağ­lık prob­lem­le­ri ile kar­şı­la­şı­yor. Bu prob­lem­ler ara­sın­da Oste­opo­roz, pel­vik organ sark­ma­sı, kara­ci­ğer rahat­sız­lık­la­rı, oto­im­mün has­ta­lık­lar, göz­de kuru­ma, gör­me kay­bı, uyku apne­si yer alıyor.

Oste­opo­roz: Kemik eri­me­si sonu­cu olu­şan kırık meno­poz döne­min­de sık­lık­la görü­lü­yor. Meno­poz­da olan kadın­lar, oste­opo­ro­za bağ­lı kemik kırı­ğı ris­kin­de %50 artış görülüyor.

Pel­vik organ sark­ma­sı: Pel­vis taba­nı­nı oluş­tu­ran kas­la­rın zayıf­la­ma­sı sonu­cu görü­lü­yor. Bu durum idrar kaçır­ma, tutuk idrar yap­ma, pel­vik böl­ge­de rahat­sız­lık ve sark­ma his­si, yürür­ken zor­lan­ma, sık idrar yolu ilti­hap­la­rı ve cin­sel işlev bozuk­lu­ğu­na yol açı­yor. % 4150 kadın­da fark­lı sevi­ye­ler­de sark­ma görülüyor.

Kara­ci­ğer has­ta­lık­la­rı: Genç yaş­lar­da kara­ci­ğer; alkol, enfek­si­yon ve faz­la yağ tüke­ti­miy­le olu­şan hasa­rı kolay­lık­la yeni ve sağ­lık­lı hüc­re oluş­tu­ra­rak ona­ra­bi­li­yor. Meno­poz­da öst­ro­jen hor­mo­nun­da­ki azal­ma sağ­lık­lı hüc­re olu­şu­mu­na engel ola­rak hasa­rı yara izi doku­su ile onar­ma­ya çalı­şı­yor. Öst­ro­jen ayrı­ca mito­kond­ri ve kara­ci­ğer hüc­re­le­ri­ni de koru­yor. Aza­lan öst­ro­jen kara­ci­ğer­de yaş­lan­ma­yı artı­rı­yor. Rutin kan tah­lil­le­ri ile kara­ci­ğer hara­bi­ye­ti­ni kont­rol altın­da tut­mak gerekiyor.

menopozda-hormon-kullanimiOto­im­mün has­ta­lık­lar: Mut­suz ve yor­gun his­set­me, ateş bas­ma­la­rı nor­mal meno­poz belir­ti­le­ri ara­sın­da yer alı­yor. Ancak aynı zaman­da Mul­tipl Skle­roz, Lupus, Roma­to­id Art­rit gibi oto­im­mün has­ta­lık­lar için de sin­yal ola­bi­li­yor. Öst­ro­jen hor­mon düşük­lü­ğü vücut­ta inf­la­mas­yon artı­şı­na neden oluyor.

Göz­de kuru­ma: Sade­ce öst­ro­jen değil meno­poz sıra­sın­da aza­lan tes­tos­te­ron sevi­ye­si de sıkın­tı­la­ra yol açıyor.

Duy­ma kay­bı: Yaş­la bera­ber duy­ma kay­bı görü­lü­yor ancak meno­po­za giren kadın­lar­da bu prob­lem çok daha hız­lı olu­şu­yor. Çün­kü öst­ro­jen kok­le­ada (iç kula­ğın işit­sel kıs­mı) önem­li rol oynu­yor. Yük­sek ses­ten uzak durul­ma­sı gere­ki­yor. Yapı­lan çalış­ma­lar­da, duy­ma kay­bı ris­kin­de; düzen­li egzer­siz ile %17, beta-karo­ten tüke­ti­mi ile %12 azal­ma saptanmıştır.

Uyku apne­si: Meno­po­za giren kadın­da uyku apne­si ris­kin­de 3 buçuk kat artış göz­len­miş­tir. Diya­bet ve felç için de risk meno­poz­da artıyor.

HOR­MON DES­TE­Ğİ NE KADAR GÜVENLİ?

Şu anda Ame­ri­ka ve İngiltere’de 6 mil­yon kişi hor­mon des­te­ği kul­la­nı­yor. Hor­mon teda­vi­si­nin ris­ki öst­ro­je­nin tek başı­na ya da pro­ges­tin­le bir­lik­te veril­me­si­ne, kadı­nın meno­poz yaşı­na, öst­ro­je­nin dozu­na ve kişi­nin kar­di­yo­vas­kü­ler, kan­ser ve aile hika­ye­si­ne bağ­lı ola­rak deği­şik­lik gösteriyor.

Hor­mon des­tek teda­vi­si önce­si kadın üre­me organ­la­rı ve meme muaye­ne­si yapıl­ma­sı gerek­ti­ği­ne dik­ka­ti çeken Süren­kök, Has­ta­da yapıl­ma­sı gere­ken biyo­kim­ya­sal test­ler ara­sın­da Tam kan sayı­mı, Tam idrar tet­ki­ki, Sedi­men­tas­yon, Lipid pro­fi­li, Glu­koz, Kara­ci­ğer fonk­si­yon test­le­ri, Böb­rek fonk­si­yon test­le­ri, Kemik mar­ker­la­rı ve Gaita­da giz­li kan yer alı­yor” dedi.

Hor­mon des­tek teda­vi­si­nin uygun olma­dı­ğı durum­lar ise kara­ci­ğer ve böb­rek has­ta­lı­ğı, akut derin ven trom­bo­zu, damar tıka­nık­lı­ğı has­ta­lık­la­rı, kalp has­ta­lı­ğı, meme kan­se­ri ve rahim kan­se­ri olan­lar ola­rak sıralanıyor.

RİSK NASIL AZALTILIR?

Ken­di­niz için en uygun ürü­nün ve meto­dun kul­la­nıl­ma­sı gerek­ti­ği­ni dile geti­ren Elab Labo­ra­tu­var­la­rı Uzm. Dr. Tuğ­ba Özül­kü Süren­kök şöy­le devam etti: Hor­mon des­te­ği­ni­zi; tab­let, yapış­tır­ma­lı flas­ter, jel, vaji­nal krem ya da rahim içi spi­ral­ler şek­lin­de kul­la­na­bi­lir­si­niz. Kul­lan­dı­ğı­nız teda­vi dozu­nu müm­kün olan en düşük sevi­ye­de tutun. 45 yaş üstü ise­niz kul­lan­dı­ğı­nız teda­vi­yi etkin en düşük doz­da ve süre­de sınır­la­ma­lı­sı­nız. Kan tah­lil­le­ri, mamog­ra­fi gibi test­ler­le ris­ki­ni­zi kont­rol altın­da tutmalısınız.”

MenopozKim­le­re hor­mon teda­vi­si uygulanmalı?

Risk­le­ri­ne rağ­men meno­poz belir­ti­le­ri için en uygun teda­vi sis­te­mik öst­ro­jen­dir. Sağ­lık­lıy­sa­nız ve;

Şid­det­li ateş bas­ma­la­rı ve diğer meno­poz belir­ti­le­ri varsa,

Kemik yıkı­mı­nız faz­la ve diğer teda­vi­ler fay­da sağlamadıysa,

40 yaşın­dan önce meno­po­za gir­diy­se­niz hor­mon teda­vi­si­nin fay­da­la­rı ris­kin­den ağır basar.

Erken meno­po­za gir­diy­se­niz veya over­le­ri­niz alın­dı ve 45 yaşı­na kadar hor­mon des­te­ği kullanmadıysanız;

Oste­opo­roz

Koro­ner kalp hastalığı

Erken ölüm

Par­kin­son ben­ze­ri belirtiler

Ank­si­ye­te veya dep­res­yon ris­ki­niz artmaktadır.

Yaşı­nız ve meno­po­za giriş zama­nı­nız hor­mon des­tek teda­vi­si ve risk artı­şı­nız­da önem­li role sahip­tir. Dok­to­ru­nuz­la konu­şup kişi­sel ris­ki­ni­zi hesaplatmalısınız.

İlgili Haberler

Leave a Comment