Gözümüzdeki sinsi düşman: Glokom

Prof. Dr. Ümit Aykan
Prof. Dr. Ümit Aykan

GLO­KOM / MART 2016

Glo­kom gene­tik yat­kın­lı­ğın önem­li bir rol oyna­dı­ğı, belir­ti ver­me­di­ği için geç teş­his edi­len ve maale­sef kör­lük­le sonuç­la­na­bi­len bir göz has­ta­lı­ğı. Ancak düzen­li kont­rol­ler­le yaka­la­na­bi­len glo­kom, erken teş­his halin­de teda­vi edi­le­bi­li­yor. Glo­kom­la ilgi­li soru­la­rı­mı­zı Dün­ya­göz Etiler’den Prof. Dr. Ümit Aykan yanıtladı.

Glo­kom nedir?

Halk ara­sın­da Göz Tan­si­yo­nu” ya da Kara­su Has­ta­lı­ğı” ola­rak bili­nen glo­kom, göz içi basın­cı­nın yük­sel­me­si nede­niy­le gör­me sinir­le­ri­ne zarar veren özel tip­te kro­nik bir has­ta­lık­tır. Genel­lik­le yaşın iler­le­me­siy­le görül­me sık­lı­ğı artan glo­kom, trav­ma ya da çeşit­li neden­le­re bağ­lı ola­rak fark­lı yaş grup­la­rın­da da orta­ya çıka­bi­lir. Glo­kom­da en dik­kat edil­me­si gere­ken nok­ta­lar­dan bir tane­si, glo­kom gör­me ala­nın­da belir­gin hasar oluş­tur­ma­dık­ça has­ta­nın gör­me sinir­le­rin­de mey­da­na gelen tah­ri­ba­tın far­kı­na vara­ma­ma­sı­dır. Ken­di­ni son aşa­ma­da fark ettir­me­si nede­niy­le sin­si bir has­ta­lık olan glo­kom­da gör­me ala­nı yavaş yavaş dara­lır ve geç tanı konul­du­ğun­da gör­me sinir­le­rin­de ona­rıl­ma­sı müm­kün olma­yan tah­ri­bat­lar nede­niy­le kör­lü­ğe yol aça­bil­mek­te­dir. Glo­kom­da has­ta­lı­ğa bağ­lı gör­me kay­bı­nı engel­le­me­nin tek yolu erken tanı­dır. Bu neden­le göz muaye­ne­le­ri­nin ve tet­kik­le­rin yıl­lık peri­yod­lar­la yapıl­ma­sı büyük önem taşımaktadır.

Belir­ti­le­ri nelerdir?

Glo­kom sin­si iler­le­yen bir göz has­ta­lı­ğı­dır. Has­ta­lar­da göz içi basın­cı yavaş yavaş yük­sel­di­ği için gör­me sini­ri hasa­rı da çok yavaş iler­ler. Bu neden­le has­ta­lar ağrı ya da sızı his­set­mez­ler. Zaman zaman bula­nık gör­me, sabah­la­rı belir­gin­le­şen baş ağrı­la­rı ve tele­viz­yon izler­ken göz etra­fın­da ağrı sin­yal ola­rak değer­len­di­re­bi­le­ce­ği­miz belir­ti­le­rin ara­sın­da yer alı­yor. Ancak göz tan­si­yo­nu kri­zin­de çok daha fark­lı belir­ti­ler tab­lo­ya eşlik etmektedir:

Göz­de ani­den orta­ya çıkan şid­det­li ağrı (Has­ta­lar yarım baş ağrı­sı gibi genel­lik­le göz çev­re­sin­de şid­det­li ağrı­dan yakınırlar.)

Göz­de kanlanma,

Ani gör­me kaybı,

Işık etra­fın­da hare­ler ve gök­ku­şa­ğı görme.

Bu tür şikâ­yet­le­ri olan has­ta­la­rın hiç vakit kay­bet­me­den bir göz has­ta­lık­la­rı uzma­nı­na baş­vur­ma­sı gerekmektedir.

glokom_hastaligi

Gene­tik fak­tör ne kadar etkilidir?

Glo­kom­da gene­tik yat­kın­lık önem­li risk fak­tör­le­ri ara­sın­da yer almak­ta­dır. Anne, baba, kar­deş gibi birin­ci dere­ce­de­ki yakın akra­ba­la­rın­da özel­lik­le kro­nik basit (açık açı­lı) glo­kom olan kişi­ler­de glo­ko­ma yaka­lan­ma ris­ki diğer­le­ri­ne göre 10 kat daha fazladır.

Ris­ki artı­ran fak­tör­ler nelerdir?

Gene­tik yat­kın­lık, yani aile­de glo­kom geç­mi­şi­nin olma­sı, iler­le­yen yaş, diya­bet, şid­det­li kan­sız­lık, yük­sek ya da düşük sis­te­mik kan basın­cı, yük­sek miyo­pi, yük­sek hiper­met­ro­pi, mig­ren, uzun süre­li kor­ti­zon teda­vi­si ve göz yara­lan­ma­la­rı glo­ko­ma yaka­lan­ma ris­ki­ni yük­sel­ten baş­lı­ca fak­tör­ler ara­sın­da yer alı­yor. Bu risk fak­tör­le­ri­ne sahip olan kişi­ler­de glo­kom has­ta­lı­ğı­nın orta­ya çık­ma ris­ki nor­mal­den daha yük­sek oldu­ğu için bu kişi­le­rin gör­me sinir­le­rin­de olu­şa­bi­lecek hasa­rın erken tes­pi­ti ama­cıy­la düzen­li ola­rak göz muaye­ne­le­ri­ni yap­tır­ma­la­rı gerekmektedir.

Glo­kom teş­hi­si nasıl konur?

Glo­kom, dik­kat­li bir göz muaye­ne­siy­le teş­his edi­len bir has­ta­lık­tır. Tanı için ilk ola­rak has­ta­nın göz basın­cı ölçü­le­rek gör­me sinir­le­rin­de bir hasar olup olma­dı­ğı araş­tı­rı­lır. Bu yön­tem tanı ve izle­necek teda­vi için en önem­li fak­tör­ler­den biri­dir. Ancak tek başı­na göz içi basınç ölçü­mü kişi­nin glo­ko­mu oldu­ğu­nu veya olma­dı­ğı­nı gös­ter­mez. Has­ta­lı­ğın kesin tanı ve teda­vi­si için yapı­la­cak olan gör­me ala­nı tes­ti’ ile optik sinir başı ve lifi ölçü­mü de olduk­ça önemlidir.

İlgili Haberler

Leave a Comment