Çocuklar anemiden bilinçli beslenme ile korunur

gokce-11  Uzun süren hal­siz­lik, yor­gun­luk, cilt sol­gun­lu­ğu gibi belir­ti­ler ane­mi yani kan­sız­lı­ğa işa­ret ede­bi­li­yor. Çocuk­lar­da büyü­me ve geliş­me geri­li­ği­ne sebep olan ane­mi; bebe­ğin yeter­siz anne sütü alma­sı ve demir­den eksik gıda­lar­la bes­len­me­sin­den kay­nak­la­nı­yor. Memo­ri­al Ata­şe­hir Has­ta­ne­si Çocuk Sağ­lı­ğı ve Has­ta­lık­la­rı Bölümü’nden Uz. Dr. Gök­çe Gün­bey Ele­men, çocuk­luk döne­min­de görü­len ane­mi has­ta­lı­ğı ve teda­vi­si hak­kın­da bil­gi verdi.

Kan­sız­lık her yaş­ta görü­le­bi­len bir sorun­dur; ancak özel­lik­le bebek­lik ve çocuk­luk dönem­le­rin­de daha sık rast­lan­mak­ta­dır. Bu rahat­sız­lık kan­da­ki hemog­lo­bin mik­ta­rı­nın yaşa ve cin­si­ye­te göre nor­mal kabul edi­len değer­le­rin altın­da olma­sı ola­rak tanımlanmaktadır. 

Bebek­le­re inek sütü­nün erken veril­me­si kan­sız­lık nedeni

Demir eksik­li­ği­ne bağ­lı ane­mi ülke­mi­zin en önem­li sağ­lık prob­lem­le­rin­den biri­dir. Demir eksik­li­ği ane­mi­si­nin Türkiye’de 624 ay ara­sı süt çocuk­la­rın­da görül­me sık­lı­ğı %1246 ara­sın­da­dır. Bebek­le­re inek sütü­nün erken veril­me­si demir eksik­li­ği ane­mi­si ris­ki­ni artı­ra­bil­mek­te­dir. Bunun dışın­da B12-folik asit eksik­li­ği ve Akde­niz ane­mi­si ülke­miz için önem­li ane­mi neden­le­ri ara­sın­da sayılabilmektedir.

Okul başa­rı­sı­nı da etkileyebilir

Çocuk­lar­da ane­mi­nin sık görü­len belir­ti­le­ri hal­siz­lik, yor­gun­luk ve soluk bir tene sahip olun­ma­sı­dır. Ane­mi­si olan bebek­ler­de huzur­suz­luk, iştah­sız­lık, ağlar­ken katıl­ma ve büyü­me geliş­me­de durak­la­ma görü­le­bi­lir. Okul çağın­da­ki çocuk­la­rın aile­le­ri, özel­lik­le demir eksik­li­ği ane­mi­si var­sa okul başa­rı­sın­da düş­me, anla­ma ve algı­la­ma güç­lü­ğü şika­yet­le­ri ile de dok­to­ra başvurmaktadır. 

Bebek-Gorsel

 

Ane­mi baş­ka has­ta­lık­la­rın da haber­ci­si olabilir

Kemik ve eklem ağrı­la­rı, lenf bez­le­rin­de büyü­me, kara­ci­ğer ve dalak büyük­lü­ğü ane­mi ile bir­lik­te löse­mi ve kro­nik has­ta­lık­la­rın haber­ci­si ola­bi­lir. Çar­pın­tı his­si, baş ağrı­sı, sık enfek­si­yon geçir­me, top­rak, kağıt, buz gibi mad­de­le­ri yeme iste­ği, tır­nak­lar­da şekil bozuk­lu­ğu, iştah­sız­lık, tat alma duyu­sun­da azal­ma, dil­de ve ağız kenar­la­rın­da yara­lar ane­mi ile bağ­lan­tı­lı olabilir. 

Demir­den zen­gin gıda­la­rı ter­cih edin, çocu­ğu çay­dan uzak tutun

İlk 6 ayda ter­ci­hen anne sütü, anne sütü yok­sa demir kat­kı­lı for­mül mama­lar alın­ma­lı­dır. İnek sütü­ne 1 yaşın­dan önce geçil­me­me­li­dir. 1 yaşın­dan son­ra ise gün­lük süt tüke­ti­mi 500 ml civa­rın­da tutul­ma­lı­dır. Çocu­ğun diye­ti­ne; ayı­na göre uygun şekil­de demir­den zen­gin et, yumur­ta, kara­ci­ğer, yeşil yap­rak­lı seb­ze­ler ve kuru bak­la­gil­ler eklen­me­li­dir. Çocuk­la­ra demir emi­li­mi­ni kolay­laş­tı­ran man­da­li­na, por­ta­kal” bol mik­tar­da veri­le­bi­lir­ken; demir emi­li­mi­ni azal­tan çay” verilmemelidir. 

46. aydan iti­ba­ren demir tak­vi­ye­si olmalı

Tüm sağ­lık­lı çocuk­la­ra 46. aydan iti­ba­ren koru­yu­cu doz­da 1 mg/kg/ gün şek­lin­de demir tak­vi­ye­si baş­lan­ma­sın­da fay­da var­dır. Pre­ma­tü­re ve yeter­siz demir alan bebek­le­re bu doz 24 mg/kg/gün demir şek­lin­de yapı­la­bi­lir ve daha erken dönem­de baş­la­na­bi­lir. Bes­len­me düze­ni iyi bile olsa ilk 1 yaş­ta her bebe­ğe tam kan sayı­mı yapı­lıp kan­sız­lık düze­yi araş­tı­rıl­ma­lı­dır. İki ve 4 yaş­ta da birer kez kan sayı­mı yapıl­ma­sın­da fay­da var­dır. Kan­sız­lık ve demir eksik­li­ği sap­ta­nan bebe­ğe demir depo­la­rı­nı dol­dur­mak için 36 ay süre ile demir teda­vi­si uygu­lan­ma­lı­dır. Teda­vi 46 mg/kg/gün şek­lin­de ağız yolu ile veri­len şurup veya dam­la ile yapı­lır. Demir teda­vi­si gün için­de 23 doza bölü­ne­rek ve emi­li­mi art­tır­mak ve yan etki­le­ri en aza indir­mek için öğün ara­la­rın­da yapıl­ma­lı­dır. Demir teda­vi­si sıra­sın­da kabız­lık ve karın ağrı­sı en sık rast­la­nan yan etkilerdir.

B12 eksik­li­ği kan­sız­lı­ğa neden oluyor

Vita­min B12, en faz­la hay­van­sal gıda­lar­da bulun­mak­ta­dır. Yeter­siz vita­min B12 alı­mı en sık veje­tar­yen­ler­de görül­mek­te­dir. Veje­tar­yen olma­yan­lar­da da yan­lış bes­len­me veya sos­yo-eko­no­mik neden­ler­le yan­lış ve yeter­siz bes­len­me sonu­cun­da da bu eksik­lik orta­ya çık­mak­ta­dır. B12 eksik­li­ği olan anne­ler­den doğan bebek­ler­de vita­min B12 eksik­li­ği­ne bağ­lı kan­sız­lık ve buna bağ­lı nöro­lo­jik prob­lem­ler görülebilmektedir. 

Keçi sütün­de folik asit mik­ta­rı azdır

Folik asit yiye­cek­ler­de yay­gın ola­rak bulun­ma­sı­na rağ­men pişir­me işle­mi sıra­sın­da çabuk par­ça­lan­mak­ta­dır. Yük­sek oran­da folik asit içe­ren yiye­cek­ler kara­ci­ğer, böb­rek, por­ta­kal suyu ve ıspa­nak­tır. Ayrı­ca keçi sütün­de­ki folik asit mik­ta­rı çok düşük­tür. İnek sütün­den ziya­de keçi sütü veri­len çocuk­lar­da diğer gıda­lar­dan da alım düşük ise eksik­lik orta­ya çıka­bi­lir. Teda­vi­de diye­tin düzen­len­me­si ve ağız yoluy­la folik asit tak­vi­ye­si yapıl­ma­sı yeterlidir.”

İlgili Haberler

Leave a Comment