Ayaklı Cankurtaran”lar dönemi başlıyor

Doç. Dr. Mutlu Vural
Doç. Dr. Mut­lu Vural

KALP / NİS­AN 2016

İst­anb­ul Kemer­bur­gaz Üniversitesi’nde düzen­le­nen Ani Kalp Dur­ma­sın­da Ölüm­le­rin Önlen­me­si Sempozyumu”nda Ayak­lı Can­kur­ta­ran Mobil Sağ­lık Projesi’nin lans­ma­nı yapıl­dı. Ani kalp dur­ma­sı geçi­ren kişi­nin hayat­ta kal­ma ora­nı­nı yüz­de 1’den yüz­de 60’a yük­selt­me­yi hedef­le­yen pro­je­nin fikir baba­sı ve uygu­la­yı­cı­sı Kemer­bur­gaz Üni­ver­si­te­si Öğre­tim Üye­si ve Hayat­ta Kal Der­ne­ği Yöne­tim Kuru­lu Baş­ka­nı Doç. Dr. Mut­lu Vural, hayat­ta kal­ma oran­la­rı­nı art­tı­ra­cak pro­je­yi anlattı. 

Ayak­lı Can­kur­ta­ran Mobil Sağ­lık Projesi”ni anla­tır mısınız?

Önce­lik­le Ayak­lı Can­kur­ta­ran’ adın­da bir yazı­lım geliş­tir­dik. İlky­ard­ım bilen ve sağ­lık ala­nın­da çalı­şan sayı­mız ile elekt­ro­şok ciha­zı sayı­mız az. Böy­le bir olay oldu­ğun­da, geliş­tir­di­ği­miz apli­kas­yo­na basıl­dı­ğı zaman etraf­ta­ki sağ­lık çalı­şa­nı veya ilk­yar­dım bilen kişi koşa­rak olay yeri­ne geli­yor. Etraf­ta elekt­ro­şok ciha­zı var­sa baş­ka biri de onu hız­lı bir şekil­de olay yeri­ne geti­ri­yor. Masa­üs­tü bil­gi­sa­yar, tab­let ve akıl­lı tele­fon­la­ra indi­ri­le­bi­len uygu­la­ma ile has­ta­nın duru­mu video bağ­lan­tı­sıy­la görü­le­bi­li­yor, adres tari­fi için hari­ta üze­rin­den yön­len­di­ril­me yapılabiliyor.

RAKAM­LAR ÇARPICI

Tür­ki­ye, ani kalp dur­ma­la­rı­na müda­ha­le­de şu an han­gi nok­ta­da, siz neler başar­ma­yı amaçlıyorsunuz?

Akut miya­kard enfark­tüs­le­rin­de dört­te bir ora­nın­da ani kalp dur­ma­sı ger­çek­le­şi­yor ve has­ta kay­be­di­li­yor. Has­ta­ne dışı ani kalp dur­ma­sın­da ülke­miz­de hayat­ta kal­ma oran­la­rı yüz­de 1 civa­rın­da. Has­ta­ne içe­ri­sin­de ani kalp dur­ma­sı oldu­ğun­da biz bun­la­rı yüz­de 8090 ora­nın­da yaşa­ta­bi­li­yo­ruz. Has­ta­ne­de elekt­ro­şok ciha­zı ve bilinç­li per­so­nel var. Oysa hal­kı­mız kalp masa­jı, temel yaşam des­te­ği yap­ma­yı bil­mi­yor ve elekt­ro­şok ciha­zı da yay­gın değil. Her yıl 100 bin insa­nı­mı­zı has­ta­ne dışın­da mey­da­na gelen ani kalp dur­ma­sı sonu­cu kay­be­di­yo­ruz. Ambu­lans çağır­dık­tan son­ra kalp masa­jı yapıl­dı­ğın­da, temel yaşam des­te­ği­ne baş­lan­dı­ğın­da bu oran yüz­de 10’a çıkı­yor. Vatan­daş­la­rın kul­la­na­bi­le­ce­ği Oto­ma­tik Eks­ter­nal Defib­ri­la­tör­ler (OED) ilk iki daki­ka için­de dev­re­ye gir­di­ğin­de ise hayat­ta kal­ma ora­nı yüz­de 60’a çıkı­yor. Amerika’da 30 mil­yon­dan faz­la OED, 100 mil­yon­dan faz­la ilk­yar­dım ser­ti­fi­ka­lı vatan­daş var. Yıl­da 300 bin kişi ani kalp dur­ma­sı geçi­ri­yor. Ambu­lans önce­sin­de müda­ha­le oran­la­rı yüz­de 50’den faz­la. İngiltere’de yüz­de 70’leri aşmış durum­da. Biz­de müda­ha­le oran­la­rı yüz­de 5 civa­rın­da. Bunun nede­ni ilk yar­dım yapa­bi­lecek kişi sayı­sı­nın çok az olma­sı­dır. Biz­de cihaz sayı­sı da yeter­siz, sade­ce 10 bin adet OED var. Oysa 29.07.2015 tari­hin­den iti­ba­ren geçer­li olan yeni İlky­ard­ım Yönetmeliği’ne göre ilk yar­dım eği­ti­mi alan kişi­ler bu cihaz­la­rı kul­la­na­bi­li­yor. Ayak­lı Can­kur­ta­ran Projesi’ni işte bu nok­ta­da dev­re­ye soktuk. 

ayakliSAĞ­LIK ÇALI­ŞAN­LA­RI KAYIT OLSUN

Sis­tem pra­tik­te nasıl işleyecek?

Önce­lik­le kayıt­lı ilk yar­dım­cı­lar ola­cak. Büyük­şe­hir Bele­di­ye­le­ri ile, ilçe yöne­ti­ci­le­ri ile görü­şüp bazı mey­dan­la­rı belir­le­ye­rek, esna­fa ilk­yar­dım eği­ti­mi ve ücret­siz cihaz­lar vere­ce­ğiz. Bu kişi­le­ri ve sağ­lık bilim­le­ri ile tıp fakül­te­le­rin­den mezun kişi­le­ri gönül­lü ola­rak kayıt altı­na ala­ca­ğız. Acil tıb­bi bir durum oldu­ğun­da tek bir tuş­la acil yar­dım yaşam kur­tar­ma zin­ci­ri­ni baş­lat­mış ola­cak­sı­nız. Tek bir tuş­la 112 ara­nı­yor. Bu sıra­da çev­re­de sis­te­me kayıt­lı biri aran­mış olu­yor. Böy­le­ce ambu­lans gele­ne kadar ilk müda­ha­le yapıl­mış ola­cak. Pro­je­mi­ze bele­di­ye­le­rin, yerel yöne­ti­ci­le­rin, kamu yöne­ti­ci­le­ri­nin des­tek olma­sı gere­ki­yor. Sağ­lık çalı­şan­la­rı yazı­lı­ma kay­do­la­bil­mek için okul­la­rı­nı, dip­lo­ma bil­gi­le­ri­ni gön­der­cek­ler. Cep tele­fon­la­rı­na kısa SMS gelecek, doğ­ru­la­ma kodu gön­de­ril­di­ğin­de ayak­lı can­kur­ta­ran olacaklar. 

İlgili Haberler

Leave a Comment