Apandisit tanısında acele etmeyin

Yrd. Doç. Dr. Şafak Karaçay
Yrd. Doç. Dr. Şafak Karaçay

APAN­Dİ­S­İT / TEM­MUZ 2016

Nede­ni tam ola­rak orta­ya konu­la­ma­sa da bazı viral enfek­si­yon­lar, yeni­len mey­ve­le­rin çekir­dek­le­ri, kabız­lık nede­ni ile olu­şan sert kaka­la­rın, apen­diks adı veri­len kör bağır­sa­ğın tıkan­ma­sı­na yol aça­bi­le­ce­ği­ni söy­le­yen Liv Hos­pi­tal Çocuk Cer­ra­hi­si Uzma­nı Yrd. Doç. Dr. Şafak Kara­çay Bazı mev­sim­sel geçiş dönem­le­ri viral enfek­si­yon­lar açı­sın­dan önem­li­dir ve bu dönem­ler­de apan­di­sit­ler çok­lu hal­de görü­le­bi­lir” diyor.

Teda­vi­de çok yol alındı 

Tıka­nan orga­nın için­de serum ve irin birik­me­si, önce top­lar­da­mar­la­rın ardın­dan orga­na temiz kan taşı­yan atar­da­mar­la­rın basınç ile fonk­si­yon­la­rı­nın bozul­ma­sı­na yol açar ve dola­şım bozu­lur. Far­kı­na varıl­ma­yan veya geç fark edi­len apan­di­sit­le­rin gang­ren nede­ni ile pat­la­ma­la­rı­nın nede­ni bu basınç ve dola­şım bozuk­lu­ğu­dur. Apan­di­si­tin pat­la­ma­sı ile ste­ril bir ortam olan karın içi boş­lu­ğu­na bağır­sak bak­te­ri­le­ri yayı­lır ve yay­gın bir enfek­si­yon baş­la­tır. Genel deyiş ile kan zehir­len­me­si ola­rak adlan­dı­rı­lan bu durum, bağır­sak bak­te­ri­le­ri­nin karın içi ve ardın­dan dola­şı­ma geçe­rek cid­di meta­bo­lik reak­si­yon­la­ra yol açma­sı­dır. Sevin­di­ri­ci olan anti­bi­yo­tik ve sıvı teda­vi­sin­de kat edi­len mesa­fe ve aile­le­rin artık daha bilinç­li olma­sı nede­ni ile pat­la­mış apan­di­sit­le­rin sık­lı­ğı­nın geç­mi­şe kıyas­la olduk­ça azal­mış olmasıdır. 

İşt­ah kay­bı ve hafif ateş görülür

Çocuk­lar­da has­ta­lı­ğın baş­lan­gı­cı fark­lı şika­yet­ler ile görü­le­bi­lir. En sık iştah kay­bı, hafif ateş, göbek orta­sın­da künt ve devam­lı bir ağrı görü­lür. Zaman geç­tik­çe bu ağrı, çocu­ğun kar­nı­nın sağ alt tara­fı­na yayı­lır ve ora­da sabit kalır. Bu aşa­ma­da kus­ma atak­la­rı baş­la­ya­bi­lir. Genel­lik­le bir­kaç saat ile 2 güne kadar uza­ya­bi­len bu dönem, kli­nik­te akut dönem ola­rak adlan­dı­rı­lır. Bu döne­me yük­sek ateş veya ishal eşlik etmez. Bu iki bul­gu­nun var­lı­ğı, apan­di­sit dışı bir has­ta­lı­ğı veya pat­la­mış apan­di­si­ti düşün­dür­me­li­dir. Bu bul­gu­la­rın var­lı­ğı ebe­veyn­le­ri apan­di­sit şüp­he­si­ni hatır­la­ma­ya itme­li ve bir uzman heki­me bu neden­le muaye­ne olunmalıdır. 

cocuklarda-apandisit2-1Ayrın­tı­lı muaye­ne çok önemli

Bağır­sak­lar­da­ki para­zit­ler, çeşit­li ishal etken­le­ri, karın içe­ri­sin­de bulu­nan lenf düğüm­le­ri­nin şiş­me­si, kan has­ta­lık­la­rı, idrar yol­la­rı­na iliş­kin prob­lem­ler, kız­lar­da over­le­re ait prob­lem­ler, aile­sel Akde­niz Ate­şi gibi karın ağrı­sı­na yol aça­bi­lecek pato­lo­ji­ler apan­di­sit ile kolay­ca karı­şa­bi­lir. Apan­di­sit tanı­sı için en geçer­li ve gerek­li 2 öğe, iyi bir hika­ye ve iyi ayrın­tı­lı bir muaye­ne­dir. Bu muaye­ne vaka­la­rın çoğun­lu­ğun­da cer­ra­hi bir karı­nı, basit karın ağrı­sın­dan ayırt eder. Tanı­yı des­tek­le­mek veya şüp­he­li olgu­lar­da tanı­ya yak­laş­mak için kan test­le­ri, idrar tah­li­li, karın ult­ra­so­nu yap­mak, eğer eşlik eden akci­ğer enfek­si­yo­nu var ise akci­ğer gra­fi­si çek­mek gere­ke­bi­lir. Şüp­he­le­rin devam etti­ği olgu­lar­da son görün­tü­le­me basa­ma­ğı ola­rak az kesit bil­gi­sa­yar­lı tomog­ra­fi­den fay­da­la­nı­la­bi­lir. Apan­di­sit tanı­sı dene­yim­li çocuk dok­tor­la­rı ve cer­rah­la­rın dahi gözün­den kaça­bi­le­ce­ğin­den dik­kat­li olun­ma­lı ve hız­lı karar veril­me­me­li­dir. Gerek duyul­du­ğu kadar kli­nik göz­lem ve şüp­he­le­rin geç­me­di­ği olgu­lar­da tanı­sal lapa­ro­to­mi yani ope­ras­yon mut­la­ka çeki­nil­me­den yapıl­ma­lı­dır. Şunu unut­ma­mak gere­kir ki yan­lış apan­di­sit tanı­sı, tanı alma­mış ya da atlan­mış apan­di­sit­ten daha zararsızdır. 

Lapa­ros­ko­pik yön­tem iyi­leş­me süre­ci­ni hızlandırır

Son yıl­lar­da çocuk cer­ra­hi­sin­de mini­mal inva­ziv yön­tem­ler adı veri­len lapa­ros­ko­pik işlem­ler açık cer­ra­hi işlem­le­rin yeri­ni almış­tır. Apan­di­sit teda­vi­sin­de de artık lapa­ros­ko­pi yani kame­ra ve küçük enst­rü­man­lar yar­dı­mı ile kapa­lı” ope­ras­yon, altın stan­dart­tır. Hem iyi­leş­me süre­ci üze­rin­de­ki olum­lu etki­le­ri hem de koz­me­tik ola­rak iyi sonuç­la­rı, lapa­ros­ko­pi­nin ter­ci­hin­de­ki en büyük neden­ler­dir. İst­isn­ai durum­lar dışın­da lapa­ros­ko­pik apen­dek­to­mi yani apan­di­si­tin kapa­lı yön­tem­le çıkar­tıl­ma­sı ter­cih edi­len yön­tem olma­lı­dır. Ope­ras­yon son­ra­sın­da çocuk­lar genel­lik­le erte­si gün veya 48 saat son­ra tabur­cu edi­le­bi­lir­ler ancak per­fo­ras­yo­nun bulun­du­ğu komp­li­ke vaka­lar, bir­kaç gün daha, anti­bi­yo­tik almak ve iyi­leş­me­ye des­tek olmak ama­cı ile has­ta­ne­de tutu­la­bi­lir. Apan­di­sit ame­li­ya­tı­nın geç dönem taki­bi olduk­ça iyi­dir ve genel­lik­le takip­te her­han­gi bir prob­lem saptanmaz. 

İlgili Haberler

Leave a Comment